Chương trình tập cho người đột qụy

Updated: Nov 17, 2018

Đột qụy xảy ra khi lượng máu cung cấp cho một phần của não bộ đột nhiên bị tắc nghẽn hoặc khi có một mạch máu trong não bị vỡ khiến máu tràn vào những khoảng không xung quanh các tế bào não.


Tùy thuộc vào vị trí của não bị ảnh hưởng, đột qụy có thể làm suy giảm các chức năng chuyển động, thăng bằng, thể lực, nhận thức, giác quan, thị lực, khả năng giao tiếp, khả năng phán đoán, trí nhớ và cảm xúc của người bị đột qụy. Một người bị đột qụy ở bán cầu não trái sẽ bị liệt ở bên phải hay còn gọi là liệt nhẹ. Ngược lại, một người bị đột qụy ở bán cầu não phải sẽ chịu những khuyết tật ở nửa trái của cơ thể.


Chứng thiếu máu cục bộ (Ischemia) là thuật ngữ được sử dụng để mô tả tình trạng thiếu khí ô-xy và các chất dinh dưỡng nuôi các tế bào não khi luồng máu thiếu. Cuối cùng thiếu máu cục bộ sẽ dẫn tới hiện tượng nhồi máu, các tế bào não bị chết và sau đó bị thay thế bằng một hốc chứa đầy dịch trong phần não bị tổn thương.


Trong khi một số người hồi phục hoàn toàn từ đột qụy, hơn hai phần ba số người sống sót bị đột qụy sẽ gặp một số tình trạng khuyết tật, mức độ nghiêm trọng của khuyết tật sẽ phụ thuộc vào vị trí và tình trạng tổn thương của não. Một chương trình tập thể dục phục hồi sau đột qụy có thể giúp giảm khuyết tật và nâng cao thể chất, sự linh hoạt, thể chất, sức khỏe, tâm trạng và chất lượng cuộc sống.


Luyện tập cơ bắp (Strength Training)Tình trạng của cơ bắp bị yếu, co cứng và khó kiểm soát là những hậu quả thường thấy với những người phục hồi sau đột qụy và nó có thể gây ra tình trạng mất thăng bằng cơ thể hoặc không kiểm soát được vận động. Để giảm thiểu nguy cơ chấn thương trong tập luyện với những người phục hồi sau đột qụy, nên cho học viên bắt đầu làm quen với các bài tập cơ bắp với trọng lượng cơ thể (body weight excercise), kiểm soát từng động tác một cách thận trọng và để học viên làm quen dần với việc dùng trí thức kiểm soát cơ bắp và vận động (motor learning).


Huấn Luyện Viên cần lưu ý học viên không được nín thở trong bất kỳ chuyển động nào, vì việc nín thở có thể làm tăng huyết áp của học viên đến mức nguy hiểm. Thậm chí cần phải quay lại việc hướng dẫn học viên cách thở đều và chính xác trước khi bắt đầu quá trình luyện tập.

Luyện tập dẻo dai (Flexibility Training)

Chương trình tập luyện dẻo dai rất hữu ích cho người phục hồi sau đột qụy và cần được thực hiện mỗi ngày. Các nhóm cơ, khớp bị tê liệt hoặc mất chức năng cũng cần được luyện tập và giãn (stretching) tương tự như các nhóm cơ hoạt động bình thường. Học viên được khuyến khích tự thực hiện tất cả động tác, tuy nhiên đôi khi cần sự hỗ trợ và tác động của Huấn Luyện Viên để thực hiện động tác chuyển động phần cơ bắp bị yếu (hoặc liệt).


Cải thiện tư thế (Posture)Người bị đột qụy có thể bị thay đổi về tư thế do suy giảm khả năng hoạt động của cơ bắp, thăng bằng và thị lực. Học viên cần được tập luyện để cải thiện tư thế với mục tiêu làm giãn và tăng độ ổn định và linh hoạt các phần đầu, cổ, thân, hông và khớp gối (ví dụ: neck extension...). Một bài tập hữu ích tác động vào phần thân như bài Trunk rotation ở ví dụ như hình dưới giúp tăng sự linh hoạt cột sống và tăng cường khả năng hô hấp của học viên.


Tập luyện tim mạch

Nghiên cứu đã chỉ rõ ra rằng việc tập luyện tim mạch sẽ giúp cải thiện khả năng đi đứng và gia tăng sự linh hoạt cho bệnh nhân phục hồi sau đột qụy. Đầu tiên, học viên được khuyến khích tham gia các vận động nhẹ và có khả năng thực hiện dễ dàng ví dụ như việc đứng lên ngồi xuống ghế nhiều lần với sự giám sát thận trọng từ Huấn Luyện Viên và sau khi học viên đã hoàn toàn chinh phục các động tác đó một cách dễ dàng thì sẽ bắt đầu dần chinh phục những bài tập với cường độ cao và thời gian luyện tập dài hơn.

Chế độ dinh dưỡngMột chế độ ăn uống lành mạnh và khoa học giúp giảm nguy cơ bị đột qụy lần thứ hai. Chế độ ăn uống hợp lý được gợi ý là hạn chế thức ăn chứa chất béo có hại (chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa), cholesterol, muối và tăng cường rau củ, trái cây và ngũ cốc. Ngoài ra, cần xem lại lượng thực phẩm ăn vào so với thời kỳ trước khi bị đột qụy vì mức độ hoạt động hiện tại không nhiều như trước nên sẽ dễ bị tăng cân. Việc tăng cân sẽ gây khó khăn hơn cho việc luyện tập và làm tăng nguy cơ xảy ra đột qụy trong tương lai.

Chất lượng cuộc sốngĐột qụy có thể làm gia tăng cảm giác sợ hãi, lo lắng và thách thức với người bệnh. Bệnh nhân có thiên hướng phán đoán kém, nóng nảy, thờ ơ, mất khả năng tập trung, cảm giác thất vọng trầm cảm hoặc lo lắng. Thuốc, điều trị tâm lý và tập thể dục là cực kỳ cần thiết và hữu ích với những bệnh nhân bị đột qụy giúp phục hồi sức khỏe và lấy lại cân bằng trong cuộc sống.


Lưu ý

Trước khi tham gia bất cứ chương trình luyện tập nào, học viên cần tham khảo và được sự đồng ý của bác sĩ. Huấn Luyện Viên cá nhân là chuyên gia về vận động hỗ trợ học viên xây dựng giáo án tập luyện, chế độ sinh hoạt khoa học phù hợp với mục tiêu, thể trạng, thể lực, chấn thương và tình trạng bệnh lý của học viên và cần có kiến thức với đặc thù của từng loại bệnh lý để điều chỉnh giáo án phù hợp. Huấn Luyện Viên Cá Nhân không được phép cam kết, hứa hẹn hay điều trị bất kỳ bệnh lý nào của học viên.

  • Black Facebook Icon
  • Black Instagram Icon

Công ty TNHH Thể thao & Sức khoẻ LOREN, Hotline 028-2241-2288

​D3-D7 đường Thất Sơn, phường 15, quận 10, tp. Hồ Chí Minh