Chương trình tập cho người bị suyễn

Updated: Nov 17, 2018

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WTO), hen suyễn là một trong những bệnh không lây phổ biến. Hen phế quản còn được gọi là hen suyễn là bệnh mãn tính của phế quản. Bệnh gây sưng phù và sản sinh ra nhiều đờm làm tắc nghẽn luồng khí thở khiến bệnh nhân khó thở, thở khò khè, ho kéo dài từng cơn. Hen suyễn thuộc về các bệnh dị ứng mãn tính (như viêm mũi dị ứng, viêm da dị ứng) và có nhiều nguyên nhân gây suyễn khác nhau:

  • Do vi khuẩn hoặc virus

  • Do các loại nấm: nấm mốc, nấm Alternaria hay Cladosporium...

  • Di truyền: trong gia đình có bố hoặc mẹ bị hen phế quản thì con cái có nguy cơ mắc bệnh cao.

  • Tiếp xúc nhiều với môi trường không khí ô nhiễm, tiếp xúc với nhiều loại khói có hại cho sức khỏe như khói củi bếp, khói thuốc lá.

  • Bị nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phế quản phổi, viêm xoang, viêm tiểu phế quản.

  • Thời tiết thay đổi đột ngột từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại.

  • Tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng lông chó, lông mèo.

  • Do tâm lý: lo âu, căng thẳng, chấn thương tâm lý, tình cảm.


Các dấu hiệu và triệu chứng của suyễn thường gặp

Cơn ho thường diễn ra vào ban đêm hay đầu buổi sáng, có thể gây khó ngủ.

Thở khò khè.

Nặng ngực: có thể được mô tả như một thứ gì đó đang siết chặt hay đè ép ngực bạn.

Khó thở: một số người bị hen suyễn xuất hiện tình trạng khó thở.


Một số lưu ý trong tập luyện dành cho người bị suyễn

Khoảng 80% người bị hen suyễn bị lên cơn suyễn trong hoặc sau buổi tập, hay còn gọi là suyễn do tập luyện (gắng sức). Suyễn trong tập luyện thường đến sau khi phổi dung nạp một lượng lớn không khí, đặc biệt không khí khô, lạnh, có chứa bụi hoặc ô nhiễm. Phản ứng bệnh sẽ phụ thuộc vào cường độ tập luyện và tình trạng môi trường (không khí, mùi, bụi...), triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng 10 phút sau tập luyện và thường kéo dài từ 20-30 phút. Một số trường hợp suất hiện cơn ho trong khoảng từ 2-12 tiếng sau tập luyện và kéo dài đến 2 ngày.

Mặc dù Hen suyễn không nguy hiểm và không cần phải điều trị y tế, tuy nhiên người bị hen suyễn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi luyện tập. Bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên về hạn chế các tác nhân tạo nên cơn suyễn, thuốc điều trị thích hợp và hướng dẫn bạn xử lý trong trường hợp bị lên cơn suyễn.


Khoa học đã chứng minh tập luyện giúp kiểm soát bệnh hen suyễn và người tập luyện thường xuyên sẽ giảm các nguy cơ lên cơn suyễn trong quá trình tập luyện.


Người bị hen suyễn khi tập luyện cần lưu ý những điều sau đây:

  • Luôn mang theo thuốc kiểm soát cơn suyễn (giãn phế quản) bên mình trong suốt quá trình tập, một số bác sĩ khuyên rằng có thể sử dụng thuốc giãn phế quản trước khi bước vào buổi tập.

  • Cần uống nhiều nước trước, trong và sau buổi tập để tránh tình trạng bị mất nước (dehydration).

  • Học viên được khuyến khích luyện tập trong môi trường không khí ổn định (nhiệt độ, độ ẩm phù hợp), không ô nhiễm, bụi bặm. Một số trường hợp được khuyến khích đeo mặt nạ chuyên dụng để giữ không khí hít vào ấm và ẩm.

  • Huấn luyện viên cần kéo dài phần warm-up (làm nóng) và cool-down (làm nguội) trước và sau mỗi buổi tập.

  • Cường độ tập cần được bắt đầu thấp và tăng dần lên từ từ phụ thuộc vào tình trạng thể lực của học viên. Cường độ tối đa của học viên cần được kiểm soát chặt chẽ và khi có bất cứ dấu hiệu nào của một cơn lên suyễn, HLV ngay lập tức cho dừng buổi tập và khuyến khích học viên sử dụng thuốc và nghỉ ngơi theo chỉ dẫn của bác sĩ.

  • Nếu cơn suyễn không thể kiểm soát bằng thuốc, HLV cần tuân theo các hướng dẫn của quy trình sơ cấp cứu và nhờ sự can thiệp của bác sĩ.

  • Thời gian tập luyện tốt nhất cho người bị suyễn thường là buổi sáng.

  • Một khi học viên bị suyễn có thể kiểm soát tốt cơn suyễn của mình thì có thể bắt kịp chương trình tập luyện tim mạch và cơ bắp như người bình thường.

  • Chương trình đi bộ, đạp xe và bơi lội được khuyến khích dành cho những người bị suyễn. Hạn chế những bài tập thể lực sử dụng phần cơ trên (upper body) như arm crank (máy xoay tay), rowing (mày chèo thuyền) do những bài tập này đòi hỏi sự vận động cao trong hô hấp.

  • Học viên được khuyến khích kéo dài thời gian nghĩ giữa hiệp.

Lưu ý

Trước khi tham gia bất cứ chương trình luyện tập nào, học viên cần tham khảo và được sự đồng ý của bác sĩ. Huấn Luyện Viên cá nhân là chuyên gia về vận động hỗ trợ học viên xây dựng giáo án tập luyện, chế độ sinh hoạt khoa học phù hợp với mục tiêu, thể trạng, thể lực, chấn thương và tình trạng bệnh lý của học viên và cần có kiến thức với đặc thù của từng loại bệnh lý để điều chỉnh giáo án phù hợp. Huấn Luyện Viên Cá Nhân không được phép cam kết, hứa hẹn hay điều trị bất kỳ bệnh lý nào của học viên.


  • Black Facebook Icon
  • Black Instagram Icon

Công ty TNHH Thể thao & Sức khoẻ LOREN, Hotline 028-2241-2288

​D3-D7 đường Thất Sơn, phường 15, quận 10, tp. Hồ Chí Minh